Po polsku pytanie często załatwia samo „czy” albo intonacja. Angielski jest bardziej wymagający: trzeba przestawić szyk, dołożyć operator albo — przeciwnie — wcale go nie używać. Tu najłatwiej o wpadkę na maturze czy w mailu do prowadzącego. Dział „Pytania” w serwisie gramatyka-angielska.info rozkłada temat na sześć krótkich lekcji, które da się przerobić w niecały tydzień. Poniżej plan nauki i najważniejsze reguły — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, kiedy pytanie obejdzie się bez do.
Lekcja wprowadzająca zaczyna od prostej obserwacji: bez umiejętności zadawania pytań trudno o jakąkolwiek rozmowę. Potem sprowadza całą budowę pytań do trzech mechanizmów, które warto mieć w głowie, zanim przejdzie się do szczegółów:
Ta sama lekcja wymienia też rodzaje pytań: zamknięte (odpowiedź tak lub nie), pytania z why, pytania wyboru z or oraz pytania z dopowiedzeniem, czyli tag questions. Kończy się quizem z 10 zadaniami — od wyboru odpowiedzi po tłumaczenie zdań. Wprowadzenie do pytań to dobry pierwszy dzień nauki.
Zamiast czytać wszystko naraz, lepiej rozłożyć materiał na krótkie posiedzenia. Sensowna kolejność wygląda tak: dzień pierwszy — wprowadzenie, drugi — pytania z to be, trzeci — z czasownikami modalnymi, czwarty — z to have, piąty — z operatorem do, szósty — pytania o podmiot. Każdego dnia wystarczy przeczytać regułę, ułożyć kilka własnych pytań o swoim życiu (o studia, pracę, weekend) i zrobić ćwiczenia pod lekcją. Siódmy dzień zostaje na powtórkę tego, co szło najgorzej.
Z to be sprawa jest szybka — czasownik wędruje przed podmiot, a wyraz pytający, jeśli jest, stoi na samym początku. Działa to w różnych czasach: Is he nice?, Were they at home?, Will you be there tomorrow?, Has she been informed?, a z wyrazem pytającym na przykład Why are you late? albo When were they there?
Podobnie zachowują się czasowniki modalne. Mają jedną formę dla wszystkich osób, a po nich stoi bezokolicznik bez to. Schemat to modal, podmiot, bezokolicznik i reszta zdania: Can you swim?, Should I call her?, Could you pass me the salt? Krótka odpowiedź powtarza modal: Can you swim? — Yes, I can.
Przy to have lekcja pokazuje dwie drogi. W odmianie brytyjskiej z have got wystarczy inwersja: Have I got a car? W amerykańskiej pytanie buduje się z operatorem: Do I have a blue car?, How many sisters does John have? Do tego dochodzą czasy perfect, w których have, had albo will have stoi przed podmiotem, a za nim imiesłów: Have you seen the film?, Had they left before you arrived?, Will you have finished by tomorrow?
To pytania, które pojawiają się w angielskim najczęściej. Wzór dla Present Simple: do albo does, podmiot i czasownik w formie podstawowej, np. Does she work here? W Past Simple operatorem jest did, a czasownik również wraca do formy podstawowej: Did they go to the concert? Wyraz pytający stawia się przed operatorem: Where did you buy that dress?
Lekcja omawia też krótkie odpowiedzi (Yes, I do; No, they didn't) oraz pytania przeczące — Do you not like it? zwykle skraca się do Don't you like it? W quizie czeka typowa pułapka: wariant Does she works here? jest błędny, bo końcówkę trzeciej osoby niesie już does. Szczegóły i ćwiczenia są w lekcji o pytaniach z operatorem to do.
Ten fragment sprawia najwięcej kłopotów, bo łamie wyuczony odruch. Gdy pytamy o to, kto lub co wykonuje czynność, wyraz pytający zajmuje miejsce podmiotu i od razu stoi za nim czasownik. Ze zdania John saw me powstaje Who saw me?, a nie pytanie z did. Porównanie z pytaniami o dopełnienie dobrze to pokazuje: Where did John go? i How did John go home? potrzebują operatora, bo John nadal jest podmiotem.
Lekcja podkreśla, że to reguła stała, niezależna od czasu, i bez inwersji: What has been bought?, Who had done it? Więcej przykładów w lekcji o pytaniach o podmiot.
Na koniec dwa typy, które przydają się w luźnej rozmowie. Tag question to krótkie dopowiedzenie, które prosi o potwierdzenie: You're coming, aren't you?, She's gone, hasn't she?, You've met her before, haven't you? Pytanie wyboru zestawia dwie możliwości z or — od skrótowego Tea or coffee? po pełne Would you like tea or coffee?
Angielskie pytanie zawsze wymaga decyzji o szyku. Przy to be, have got i czasownikach modalnych wystarcza inwersja, przy zwykłych czasownikach potrzebny jest operator do, does lub did z czasownikiem w formie podstawowej, a w pytaniach o podmiot operatora nie ma wcale. Sześć lekcji z działu „Pytania” pozwala przećwiczyć każdy z tych przypadków osobno, a quizy pod nimi szybko pokazują, który jeszcze się myli.
5 pytań · minuta
poleca:
