Can, must, should, may, might – krótkie słowa, a potrafią zabrać na maturze sporo punktów. Dobra wiadomość: czasowniki modalne mają jedną formę dla wszystkich osób, więc nie trzeba ich odmieniać. Gorsza: każdy z nich niesie inne znaczenie, a kilka par łatwo pomylić. Zamiast wkuwać wszystko naraz, da się rozłożyć temat na siedem krótkich wieczorów i zakończyć go quizem — a na końcu możesz sprawdzić, czy Twój plan nauki modali ma szansę zadziałać.
Czasowniki modalne to mała grupa czasowników posiłkowych, które mówią o umiejętności, pozwoleniu, konieczności, radzie albo prawdopodobieństwie. W serwisie gramatyka-angielska.info – lekcja o czasownikach modalnych zebrano je na jednej stronie: z przykładami, tabelą funkcji i quizem na końcu. To dobry materiał na plan tygodniowy, bo zasady są krótkie, a trudność leży w znaczeniach.
Trzy reguły warto zapamiętać od razu, zanim zacznie się pierwszy wieczór:
Pierwszy wieczór jest najłatwiejszy. „Can” oznacza umiejętność albo możliwość („I can play the piano”), a „could” – umiejętność w przeszłości albo uprzejmą prośbę („Could you help me?”). Lekcja zwraca uwagę na jeszcze jedną parę: „can” i „be able to”. Tej drugiej formy używa się, gdy trzeba powiedzieć, że coś się udało w konkretnej sytuacji, np. „I was able to solve it yesterday”. Na koniec wieczoru dobrze jest napisać pięć zdań o sobie: co się umie, a czego nie umiało się jako dziecko.
To najważniejszy dzień tygodnia. „Must” wyraża konieczność albo silny nakaz, a „mustn’t” – zakaz („You mustn’t park here”). Kłopot zaczyna się przy „have to”. W podsumowaniu lekcji różnica jest ujęta prosto: „must” to częściej własna decyzja, „have to” – wymóg z zewnątrz. W codziennym angielskim obie formy bywają niemal synonimami.
Najważniejsze jest jednak to, że „have to” zachowuje się jak zwykły czasownik: w trzeciej osobie zmienia się w „has to”, a pytanie i przeczenie wymagają „do” albo „does” („He doesn’t have to drive”). Właśnie tu uczniowie gubią punkty, bo „don’t have to” znaczy „nie muszę”, a nie „nie wolno mi”.
Rada i powinność. „You should see a doctor” to typowy przykład z lekcji. „Ought to” znaczy prawie to samo, ale pojawia się rzadziej. Wieczór wystarczy na kilka zdań z radami dla kolegi przed sprawdzianem – i na przeczenia z „shouldn’t”.
Te dwa słowa służą do wyrażania pozwolenia i prawdopodobieństwa. W materiale na stronie różnica wygląda tak: „It may rain” to większa szansa na deszcz, „It might rain” – mniejsza. „May I come in?” to z kolei grzeczna prośba o pozwolenie. Dobrym ćwiczeniem jest opisanie weekendu, który jeszcze się nie odbył: co się może wydarzyć, a co tylko być może.
„Need” podlega takim samym zasadom jak „have to”: odmienia się, a pytanie i przeczenie tworzy się z „do”. Po nim zawsze stoi „to” – „I need to do shopping”, „You don’t need to write the report”. Tego wieczoru warto zestawić w jednej tabelce trzy formy: „mustn’t”, „don’t have to” i „don’t need to”. Dwie ostatnie znaczą „nie trzeba”, pierwsza – „nie wolno”.
Pod lekcją stoi quiz z dziesięcioma zadaniami: luki do uzupełnienia, wybór poprawnej odpowiedzi, przekształcenia zdań i question tag („You can drive, can’t you?”). Przy każdym zadaniu jest przycisk „Sprawdź odpowiedź”, więc od razu widać, co poszło nie tak. Najlepiej rozwiązać quiz bez zaglądania do notatek, a błędne zadania zapisać na osobnej kartce.
Ostatni wieczór jest dla kartki z pomyłkami. Każdy błąd warto zamienić na dwa własne zdania z poprawną formą, a potem wrócić do quizu i rozwiązać go jeszcze raz. Jeśli wynik się poprawił, temat można odłożyć na tydzień i wrócić do niego w ramach powtórki przed kolejnym działem gramatyki.
Czasowniki modalne nie wymagają odmiany, ale wymagają zrozumienia znaczeń. Plan na siedem wieczorów rozkłada je na pary, które najczęściej się mylą: can i could, must i have to, may i might, a na koniec sprawdza wszystko quizem pod lekcją. Najwięcej punktów daje dzień drugi – różnica między „mustn’t” a „don’t have to”.
5 pytań · minuta
poleca:
