
Na lekcjach języka obcego w liceum i technikum pojawiają się rozprawki, opisy zdjęć, maile i dyskusje, ale rzadko ktoś mówi wprost, skąd się to bierze. Wszystko wynika z podstawy programowej – dokumentu, który określa, czego uczeń ma się nauczyć. Kiedy wie się, co w nim jest, łatwiej zaplanować naukę, wybrać zakres rozszerzony i ćwiczyć to, co naprawdę się liczy – a na końcu możesz sprawdzić, jak świadomie uczysz się języka.
Podstawa programowa języka obcego nowożytnego dla liceum ogólnokształcącego i technikum jest dostępna na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej. Nie jest jednym tekstem dla wszystkich – ma kilka wariantów, oznaczonych symbolami. Każdy symbol składa się z trzech elementów:
W praktyce oznacza to, że uczeń, który w liceum zaczyna nowy język, pracuje z innymi wymaganiami niż ktoś, kto kontynuuje angielski od podstawówki i wybrał rozszerzenie.
Wszystkie warianty opracowano w nawiązaniu do poziomów biegłości z Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego (ESOKJ), przygotowanego przez Radę Europy. Dokument zaznacza jednak, że to powiązanie nie jest formalnym odniesieniem jednego dokumentu do drugiego – ma jedynie ułatwić określenie orientacyjnego poziomu, jakiego oczekuje się od ucznia na koniec etapu edukacyjnego.
Treści nauczania są podzielone na obszary tematyczne. Zaczynają się od spraw najbliższych, a kończą na świecie wokół. Wśród nich są m.in.:
Dobra metoda nauki to prowadzenie słowniczka właśnie według tych obszarów – wtedy przygotowanie do sprawdzianu czy egzaminu ustnego przestaje być zgadywaniem, jakie słówka się przydadzą.
Wymagania szczegółowe opisują, co uczeń robi z językiem. Rozumie wypowiedzi ustne i pisemne – określa główną myśl, znajduje informacje, odróżnia fakty od opinii i rozpoznaje styl formalny i nieformalny. Tworzy własne wypowiedzi, ustne i pisemne: opisuje ludzi, miejsca i zjawiska, opowiada o wydarzeniach, wyraża opinie. Reaguje w rozmowie i w korespondencji, a także przetwarza wypowiedzi, czyli przekazuje w języku obcym informacje z innego tekstu albo materiału wizualnego.
W zakresie rozszerzonym poprzeczka idzie w górę. Dokument wymienia m.in. umiejętność postawienia tezy, przedstawienia w logicznym porządku argumentów za i przeciw oraz zakończenia wypowiedzi konkluzją – to dokładnie to, czego potrzeba w rozprawce.
Podstawa nie kończy się na gramatyce i słownictwie. Zapisano w niej też, że uczeń:
W części o warunkach realizacji dokument zachęca też szkoły do kontaktu z rodzimymi użytkownikami języka, np. przez projekty eTwinning. W technikum treści można wzbogacać o słownictwo związane z zawodem, którego uczeń się uczy.
Znajomość podstawy programowej pomaga uczyć się mądrzej. Warto sprawdzić, w którym wariancie się jest, przejrzeć listę tematów i uczciwie ocenić, które umiejętności wychodzą najsłabiej – dla jednych będzie to słuchanie, dla innych pisanie argumentów. Szczegóły matury z języka obcego warto dodatkowo sprawdzić w materiałach Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
Podstawa programowa języka obcego w liceum i technikum ma kilka wariantów – zależnie od tego, czy język jest pierwszy czy drugi, i czy uczeń uczy się go w zakresie podstawowym, rozszerzonym albo w klasie dwujęzycznej. Obejmuje czternaście obszarów tematycznych i umiejętności od rozumienia po przetwarzanie tekstu, a także samodzielną pracę nad językiem. Kto wie, czego wymaga dokument, ten łatwiej planuje naukę.
Źródło: Zintegrowana Platforma Edukacyjna, podstawa programowa – język obcy nowożytny, liceum ogólnokształcące i technikum; opracowanie własne.
5 pytań · minuta